In Blog, Oralevidence

Type A botulinum toxin (BoNT-A) is in de volksmond bekend onder de naam Botox. Botox wordt veelvuldig bij cosmetische ingrepen gebruikt om rimpels te laten verdwijnen. Echter kan Botox ook worden toegepast in tandheelkundige behandelingen, zoals bij bruxisme en temporomandibulaire problemen (TMD). Daarnaast wordt Botox ook cosmetisch toegepast bij een gummy smile [1].

Oorspronkelijk was Botox ontwikkeld voor medische therapeutische behandelingen, zoals bijvoorbeeld abnormale spierspasmen [1]. Door het gebruik van Botox wordt een spier als het ware ‘verlamd’ door de remming van de vrijlating van acetylcholine. Acetylcholine is een neurotransmitter, die voor een impuls overdracht zorgt van de zenuwcellen naar de spiercellen. Door het afremmen van acetylcholine wordt een spiersamentrekking afgeremd [1,2].

Bruxisme en TMD

Bij bruxisme is er sprake van veelvoorkomende kauwspieractiviteit, die zich als klemmen en/of als knarsen kan manifesteren, zowel overdag als tijdens het slapen [3]. Bruxisme kan leiden tot occlusale trauma’s, orofaciale pijn en pijnlijke kauwspieren [4]. Om de activiteiten in de kauwspier te verminderen en deze te laten ontspannen, kan Botox in de musculus masseter worden geïnjecteerd [4,5].

Made by Endi

Verschillende onderzoeken zijn uitgevoerd naar het effect van Botox bij bruxisme [4,6,7]. Een recente systematic review analyseerde de resultaten van deze onderzoeken met Botox injecties bij bruxisme. Uit de resultaten bleek, dat Botox voor een afname van pijn, stijfheid van de kaak en het aantal momenten van bruxisme zorgde. Echter zijn er nog meer gerandomiseerde klinische onderzoeken (RCT’s) nodig om het effect van Botox op bruxisme nauwkeuriger te onderzoeken [5].

Door een overmatige belasting van de kauwspieren, zoals bij bruxisme, zouden ook TMD klachten kunnen ontstaan. Echter blijkt uit onderzoek geen causaal verband tussen TMD en bruxisme [8]. TMD is een overkoepelende term voor pijn en bewegingsbeperkingen in de kauwspieren en/of in de kaakgewrichten [8]. Om TMD klachten te verminderen, kan ook Botox worden geïnjecteerd in de musculus temporalis en musculus masseter. Uit onderzoek van Connelly et al. (2017) blijkt, dat het injecteren van Botox bij TMD-pijnklachten effectief is, maar uit dit onderzoek blijkt niet dat de behandeling met Botox beter is dan andere behandelingen [9].

Nadelen Botox

Het gebruik van Botox zou effectief kunnen zijn bij het behandelen van bruxisme en TMD. Op dit moment zijn er nog een aantal nadelen van Botox behandelingen. Er is sprake van hoge behandelkosten vanwege de benodigde herhalingsinjecties, want de werking van Botox neemt na verloop van tijd af. Daarbij vraagt het toedienen van Botox om bekwame behandelaars, die kennis en vaardigheden hebben om Botox adequaat te kunnen injecteren bij tandheelkundige behandelingen [5].

De Nederlandse Vereniging voor Plastische Chirurgie is daarnaast een voorstander van wetgeving waarin kwaliteitseisen zijn vastgelegd die bepalen wanneer iemand precies bevoegd is om cosmetische ingrepen uit te voeren [10]. Een samenwerking tussen een cosmetisch arts en tandarts zou bij een tandheelkundige Botox behandeling dan geadviseerd zijn. Door deze nadelen worden traditionelere behandelmethoden bij bruxisme tot op heden vaker uitgevoerd. Het is dan ook afwachten of in de toekomst voor de behandeling van bruxisme mondzorgprofessionals hun tanden gaan zetten in Botox.

Wil je zelf sneller evidentie uit een wetenschappelijk artikel halen?

Klik hier voor meer informatie over de privécursus ‘Hoe lees ik snel een wetenschappelijk artikel’.

Bronnen:

  1. Nayyar P, et al. Botox: Broadening the Horizon of Dentistry. J Clin Diagn Res. 2014;8:ZE25-9.
  2. Azam A, et al. Botox Therapy in Dentistry: A Review. J Int Oral Health. 2015;7:103-105.
  3. Lobbezoo F, et al. Kauwen op bruxisme. Diagnostiek, beeldvorming, epidemiologie en oorzaken Ned Tijdschr Tandheelkd. 2017; 124: 309-316.
  4. Asutay F, et al. The Evaluation of the Clinical Effects of Botulinum Toxin on Nocturnal Bruxism. Pain Res Manag. 2017;2017:6264146.
  5. De la Torre Canales G, et al. Is there enough evidence to use botulinum toxin injections for bruxism management? A systematic literature review. Clin Oral Investig. 2017;21:727-734.
  6. Quezada-Gaon N, et al. Comparison of clinical marking and ultrasound-guided injection of Botulinum type A toxin into the masseter muscles for treating bruxism and its cosmetic effects. J Cosmet Dermatol. 2016 ;15:238-244.
  7. Awan KH. The therapeutic usage of botulinum toxin (Botox) in non-cosmetic head and neck conditions – An evidence based review. Saudi Pharm J. 2017;25:18-24.
  8. Lobbezoo F, et al. Kauwen op bruxisme. Associaties, gevolgen en behandeling Ned Tijdschr Tandheelkd. 2017; 124: 369-376.
  9. Connelly ST, et al. Clinical outcomes of Botox injections for chronic temporomandibular disorders: do we understand how Botox works on muscle, pain, and the brain? Int J Oral Maxillofac Surg. 2017;46:322-327.
  10. https://www.ntvt.nl/nieuws/richtlijn-voor-de-toediening-van-fillers-en-botox. Geraadpleegd 11 augustus 2017.

Deze blog is als column verschenen in het Nederlands Tijdschrift van Mondhygiëne (2017), nr. 7.

Leave a Comment

0