In Blog, Oralevidence

Koffie is wereldwijd misschien wel de meest populaire warme drank. Onlangs kwam ik scrollend – onder het genot van een kopje koffie – op sociale media bij een bericht dat koffie de kans op orale kanker zou kunnen verminderen. Hoe mooi zou een preventieve werking van dit ‘zwarte goud’ kunnen zijn? Dit soort berichten op sociale media zijn vaak uit de context gehaald en kunnen maar beter gecheckt worden. Kortom: is er een wetenschappelijke onderbouwing voor de uitspraak te vinden?

Orale kanker staat op de achtste plaats van de meest voorkomende kankersoorten ter wereld [1]. Er is een lage overlevingskans en orale kanker verlaagt de levenskwaliteit [2]. De etiologie van orale kanker is over het algemeen multifactorieel. Uit verschillende onderzoeken blijkt een associatie tussen de incidentie van orale kanker, genetische factoren en het human papillomavirus (HPV). Maar ook factoren uit de levensstijl, zoals voedingspatroon, roken en alcohol drinken hebben invloed op het ontstaan van orale kanker [1,3].

Made by AwesomeArt

Wetenschappelijk onderzoek orale kanker en koffie

Er zijn ook onderzoeken gedaan naar welke diëten een positief effect hebben in het voorkomen van orale kanker [4]. In deze diëten zou koffie ook een rol kunnen spelen. Koffie bestaat uit allerlei biologische actieve componenten als cafeïne en cafestol (antioxidanten), kahweol en chlorogenisch zuur [5] , die een anti-tumoreffect zouden hebben.

Een zoekopdracht in Pubmed leidde tot vier recente meta-analyses over koffie en orale kanker. Een meta-analyse is een kwantitatieve samenvatting van de resultaten van afzonderlijke onderzoeken, waarbij door het combineren van de resultaten van afzonderlijke onderzoeken, er één overall schatting van het bestudeerde effect gemaakt kan worden. Dit getalsmatig combineren en samenvatten van gegevens uit verschillende onderzoeken vergroot de mogelijkheid om tot een nauwkeurige schatting van het effect te komen [6].

Bij twee van deze vier meta-analyses kwamen de onderzoekers tot de conclusie dat koffie mogelijk een reducerend effect heeft op orale kanker [7,8]. Grootschaligere meta-analyses van Miranda et al. (2017) en Wang et al. (2016) concludeerden dat er een significante beschermende associatie werd gevonden tussen de koffieconsumptie en het risico op orale én pharyngeale kanker.

Er zijn kanttekeningen te maken bij de onderzoeken. In de beschreven meta-analyses wordt genoemd dat er een gebrek is aan exacte informatie in de geanalyseerde onderzoeken over de gebruikte bonensoort, manier van koffiezetten, concentratie cafeïne, grootte van de koffiekopjes en hoeveelheid gedronken kopjes koffie om het preventieve effect te bereiken [8-10].

Concluderend

Door het ontbreken van deze eenduidige informatie zijn nog meer onderzoeken nodig, waarbij ook de onderliggende werking van koffie moet worden onderzocht in het verminderen van orale kanker. Maar er kan zeer voorzichtig geconcludeerd worden, dat het drinken van koffie een preventief effect kan hebben op het ontstaan van orale kanker. Met dit in het achterhoofd, kunt u patiënten misschien een kopje verse koffie serveren in de wachtkamer, zij het zonder suiker!

Wil je zelf sneller en gemakkelijker een wetenschappelijk artikel lezen ? Klik dan hier

 

Bronnen

1.Warnakulasuriya S. Global epidemiology of oral and oropharyngeal cancer. Oral Oncol. 2009;45:309-16.
2.Barrios R, et al. Association between general and oral health-related quality of life in patients treated for oral cancer. Med Oral Patol Oral Cir Bucal. 2015;20:e678-84.
3.Ferreira Antunes JL, et al. Joint and independent effects of alcohol drinking and tobacco smoking on oral cancer: a large case-control study. PLoS One 2013; 8: e68132.
4.Filomeno M, et al. The role of a mediterranean diet on the risk of oral and pharyngeal cancer. Br J Cancer. 2014;111:981-6.
5.Nkondjock A. Coffee consumption and the risk of cancer: an overview. Cancer Lett. 2009;277:121-5
6.Cochrane Netherlands. http://netherlands.cochrane.org/veelgestelde-vragen#wat is een meta-analyse [geraadpleegd op 1 november 2017].
7.Zhang Y, et al. Association between coffee consumption and the risk of oral cancer: a meta-analysis of observational studies. Int J Clin Exp Med. 2015;15;8:11657-65.
8.Li YM, et al. Coffee consumption associated with reduced risk of oral cancer: a meta-analysis. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol. 2016;121:381-389.e1
9.Miranda J, et al. Coffee is protective against oral and pharyngeal cancer: A systematic review and meta-analysis. Med Oral Patol Oral Cir Bucal. 2017;22:e554-e561.
10.Wang A, et al. Coffee and cancer risk: A meta-analysis of prospective observational studies. Sci Rep. 2016;6:33711.

Deze blog is als column verschenen in het Nederlands Tijdschrift voor Mondhygiëne, nr. 1 2018.

Leave a Comment

0