In Blog, Oralevidence

Een niet-chirurgische parodontale behandeling bestaat over het algemeen uit scaling en rootplaning, waarbij plaque, tandsteen en bacteriële debris worden verwijderd en het worteloppervlak wordt geconditioneerd. Parodontale pockets kunnen ook chirurgisch behandeld worden door middel van flapoperatie. Deze operatie is nogal ingrijpend en voordat er wordt overgegaan tot deze behandeling zijn er wellicht ook niet-chirurgische alternatieven. Een van deze alternatieven is een behandeling met een laser.

Werking laser
In de jaren tachtig van de vorige eeuw werd de laser in de tandheelkunde geïntroduceerd. Laser is de afkorting voor ‘light amplification by stimulated emission of radiation’. De bekendste lasers zijn de diode en Nd:YAG (Neodymium-doped: Yttrium, Aluminium and Garnet) laser. Het verschil tussen deze lasers zijn de opgewekte golflengtes, bij de diodelaser is dat 809–980 nanometer, bij de Nd:YAG 1064 [1]. De golflengte van het licht van de laser zou enig foto-thermisch effect veroorzaken, hierdoor ontstaat een temperatuurstijging van boven de 50ºC en zouden parodontale pathogenen onschadelijk worden gemaakt [2].

Men dacht bovendien dat de laser endotoxines van het worteloppervlak zou verwijderen zonder het oppervlak ernstig te beschadigen. Ook moeilijk bereikbare subgingivale gebieden zouden beter werden bereikt [2]. Patiënten vinden daarnaast deze behandeltechniek acceptabel en ervaren minder pijn na de behandeling [3]. Ondanks deze veronderstelde voordelen van lasergebruik blijft er discussie over de klinische effectiviteit voor scaling en rootplaning voor de behandeling van chronische parodontitis.

The Oral Evidence Academy

Made by Sachpica

Laser: geen aanvullend effect  
Wat zeggen de systematische reviews via PubMed van de laatste vijf jaar over effectiviteit? Een systematische review is een gestructureerd literatuuroverzicht, waarbij artikelen over een bepaald onderwerp worden beoordeeld op methodologische kwaliteit en resultaten op gezochte trefwoorden [4]. De selectie in PubMed leverde vijf artikelen op.

Alle systematische reviews concludeerden dat het gebruik van een diode of Nd:YAG laser in combinatie met scaling en rootplaning tijdens een initiële therapie geen aanvullend effect heeft op pocketdiepte en aanhechtingsniveau[5-9]. Scaling en rootplaning alleen zijn dus even effectief.

Qadri et al. (2015) vond bij behandeling van chronische parodontitis een effect met de diode laser in combinatie met scaling en rootplaning bij pockets tot slechts 5mm. En twee van de vijf systematische reviews vonden een significante kleine vermindering in bloeding na sonderen. Dit verschil is echter klinisch verwaarloosbaar [6,7].

Naast dat het gebruik van lasers tijdens de initiële behandeling van chronische parodontitis geen aanvullend effect oplevert, hangt er aan de aanschaf van de laser een hoog prijskaartje dat niet terugverdiend wordt op deze manier. Ook wordt de laser niet terugverdiend in de parodontale nazorg, want ook hier is geen evidentie te vinden voor het veronderstelde aanvullende effect van de laser [10]. In het behandelen van parodontitis zitten de laser en de evidentie dus niet op dezelfde golflengte.

Wil je zelf sneller en gemakkelijker een wetenschappelijk artikel lezen ? Klik dan hier

Bronnen
1. Cobb CM, et al. Lasers and the treatment of chronic periodontitis. Dent Clin North Am. 2010;54:35-53.
2. Low SB, et al. Laser technology to manage periodontal disease: a valid concept? J Evid Based Dent Pract. 2014;14 Suppl:154-9.
3. Sjostrom L, et al. Laser treatment as an adjunct to debridement of periodontal pockets. Swed Dent J. 2002;26:51–7.
4. Cochrane Netherlands. Wat is een systematic review? [http://netherlands.cochrane.org/veelgestelde-vragen#2 wat is SR] Geraadpleegd 28 december 2017
5. Sgolastra F, et al. Effectiveness of diode laser as adjunctive therapy to scaling root planning in the treatment of chronic periodontitis: a meta-analysis. Lasers Med Sci. 2013;28:1393-402.
6. Slot DE, et al. The effect of the thermal diode laser (wavelength 808-980 nm) in non-surgical periodontal therapy: a systematic review and meta-analysis. J Clin Periodontol. 2014;41:681-92.
7. Roncati M, et al. Systematic review of the adjunctive use of diode and Nd:YAG lasers for nonsurgical periodontal instrumentation. Photomed Laser Surg. 2014;32:186-97.
8. Zhao Y, et al. Er:YAG laser versus scaling and root planing as alternative or adjuvant for chronic periodontitis treatment: a systematic review. J Clin Periodontol. 2014;41:1069-79.
9. Qadri T et al. Role of diode lasers (800-980 nm) as adjuncts to scaling and root planing in the treatment of chronic periodontitis: a systematic review. Photomed Laser Surg. 2015;33:568-75.
10. Nguyen NT, et al. Adjunctive Non-Surgical Therapy of Inflamed Periodontal Pockets During Maintenance Therapy Using Diode Laser: A Randomized Clinical Trial. J Periodontol. 2015;86:1133-40.

Deze blog is ook als column verschenen in het Nederlands Tijdschrift voor Mondhygiëne, 1, 2018.

0