In Oralevidence, Uncategorized

De ontwikkeling van klinische praktijkrichtlijnen in de mondzorg is de laatste jaren toegenomen, mede door de oprichting van Kennisinstituut Mondzorg (KIMO). Ondanks de ontwikkelingen van deze praktijkrichtlijnen worstelen mondzorgprofessionals met het nut en de noodzaak van deze richtlijnen. Wat kun je met richtlijnen en protocollen?

Verschil Richtlijn en Protocol
Belangrijk is om het verschil tussen richtlijnen en protocollen scherp te hebben. Een richtlijn is een document met aanbevelingen, adviezen en handelingsinstructies ter ondersteuning van besluitvorming van professionals in de zorg en patiënten, berustend op de resultaten van wetenschappelijk onderzoek met daarop gebaseerde discussie en aansluitende meningsvorming, gericht op het expliciteren van doeltreffend en doelmatig medisch handelen.

In een klinische praktijkrichtlijn speelt de toepasbaarheid van resultaten uit wetenschappelijk onderzoek naar de klinische dagelijkse praktijk een belangrijke rol. Door het bestuderen en het verwerken van de beschikbare evidentie houdt een richtlijn vakinhoudelijke kennis ook up-to-date.[1]

Een klinische praktijkrichtlijn is, in tegenstelling tot een protocol, geen procedurebeschrijving. Protocollen zijn een soort gebruiksaanwijzing waarbij stap voor stap een procedure wordt beschreven en waar niet van dient te worden afgeweken. Protocollen zijn dus zeer bruikbaar in het standaardiseren van bepaalde handelingen of procedures, waardoor elke zorgverlener weet hoe er gehandeld moet worden en hetzelfde handelt.[1,2] Bijvoorbeeld zoals bij een protocol voor een prikaccident.

Made by TJ Wity

Het paroprotocol van de NVvP is eigenlijk een vreemde eend in de bijt. Dat protocol is namelijk een stroomdiagram waarin verschillende mogelijke routings in de parodontale behandeling worden beschreven. Kortom; het is geen rechtlijnige beschrijving van de te volgen stappen en hierdoor geen ‘echt’ protocol.

Om te garanderen dat een richtlijn aansluit bij de dagelijkse praktijk, zijn in een Richtlijn Ontwikkelcommissie (ROC) diverse ervaren mondzorgverleners betrokken. En voordat een richtlijn gereed is om te implementeren, wordt de richtlijn voor een commentaarronde aangeboden bij verschillende beroepsorganisaties en wetenschappelijke verenigingen.[3] Hiermee wordt het draagvlak voor de richtlijn vergroot.

Kwaliteit van zorg verbeteren
Een belangrijk doel van klinische praktijkrichtlijnen zijn de verbetering van de kwaliteit van de zorg en het optimaliseren van de klinische besluitvorming. Op deze manier kan de zorg transparanter worden en worden verschillende soorten aanpakken van dezelfde problemen teruggedrongen.

Tevens helpt een richtlijn de mondzorgprofessional in het nemen van beslissingen bij de behandeling van de patiënt. De aanbevelingen in richtlijnen zijn echter niet vrijblijvend, maar het blijft mogelijk om goed onderbouwd af te wijken van de richtlijn. Daarnaast vergroten behandelingen op basis van de meest actuele wetenschappelijke en klinische inzichten het vertrouwen van patiënten, maar ook van de overheid en de zorgverzekeraars.[1,2]

Lees ook: Evidence-Based Practice moet je (aan)leren

Bronnen
1. Steultjens E, Lemmers T. Hoofdstuk 9 Richtlijnen. Evidence-based practice voor paramedici. 2e druk, 2008. Uitgeverij Lemma, Den Haag.
2. Sanden WJM van der, Nienhuijs MEL, Mettes TG. De rol van richtlijnen en systematische literatuuroverzichten in de tandheelkundige zorgverlening Ned Tijdschr Tandheelkd 2007; 114: 179-186.
3. Kennisinstituut mondzorg. Richtlijnen: totstandkoming. https://www.hetkimo.nl/totstandkoming/ [geraadpleegd 16 juli 2019]

Deze blog is een aangepaste versie van de column, die verschenen is in het Nederlands Tijdschrift voor Mondhygiene, nr.4 (2019).

0